مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
مقدمه و فهرست 30
طب اكبرى ( فارسى )
[ 248 ] فايده : اثر نگه داشتن ماهى رعاده در ايجاد خدر در دست . [ 249 ] فايده : فرق آفت نخاعى و دماغى در ايجاد خدر . [ 250 ] انجاميدن خدر بلغمى مستحكم به فالج . [ 251 ] فصل بيست و سوم : در لقوه . [ 252 ] قسم اول : لقوهء تشنّجى . [ 253 ] فايده : در تشنّج يابس ، قلت آب دهان و در امتلائى ، فقدان آن و در استرخائى ، كثرت آن وجود دارد . [ 254 ] تنبيه : لزوم توقف علاج در اين قسم تا چهار روز و دليل آن . [ 255 ] قسم دوم : لقوهء استرخائى . [ 256 ] فرق لقوهء تشنّجى و لقوهء استرخائى . [ 257 ] معالجات رازى در لقوهء تشنّجى . [ 258 ] فايده : اختلاف اطباء در اينكه مادهء مرض لقوه در جانب كج شده است يا در طرف ديگر و نظر حق در اين مسأله . [ 259 ] علامت لقوه و امكان تشنّج يك طرف صورت و استرخاى طرف ديگر . [ 260 ] فايده : رازى مىگويد هركس مستعد لقوه باشد ، حجامت باعث ابتلاى او به لقوه مىشود . [ 261 ] فصل بيست و چهارم : اختلاج . [ 262 ] سبب اين علت ، باد غليظ بخارى است كه از استحالهء رطوبت غليظ حاصل شود . [ 263 ] چرا اختلاج در اعضاى خيلى سخت يا خيلى نرم نمىافتد ؟ . [ 264 ] اختلاجات منذره به امراض ديگر . [ 265 ] فصل بيست و پنجم : فيحذج ( اللوى ) . [ 266 ] فصل بيست و ششم : زكام و نزله . [ 267 ] تعريف زكام و نزله و فرق آنها . [ 268 ] فوايد اين امراض براى مغز . [ 269 ] اسباب جزئيهء اين امراض . [ 270 ] اول : حرارت خارجى موجب مرض شود . [ 271 ] فايدهء جليله : امورى كه در تمام اقسام زكام و نزله بايد مراعات شود . [ 272 ] دوم : حرارت ذاتى دماغ موجب مرض شود . [ 273 ] سوم : سردى از خارج به سر رسد . [ 274 ] چهارم : برودت ذاتى مزاج دماغ ، موجب مرض شود . [ 275 ] معمولا سبب خارجى با سبب داخلى جمع مىشود تا ايجاد اين امراض كنند .